Tijdens de vlinderreis naar de Bulgaarse Rhodopen van 6 t/m 14 juni hebben we 97 verschillende soorten dagvlinders waargenomen . Het meest bijzonder waren twee soorten blauwtjes, namelijk het oostelijke saffierblauwtje en het nog zeldzamere salieblauwtje. Het totaal aantal vlindersoorten dat we in de Oostelijke Rhodopen zagen kwam dit jaar uit op 79, één meer dan het vorige record van 78 uit 2024. Leuk waren de waarnemingen van de iepenpage, het vetkruidblauwtje en de zilvervlek, een parelmoervlinder. Deze soorten hadden we nog niet eerder tijdens een reis naar de Oostelijke Rhodopen gezien en worden daar bovendien zelden waargenomen. Voor de Oostelijke Rhodopen bekende, maar daardoor zeker niet minder leuke waarnemingen waren; de oostelijke pijpbloemvlinder, de Griekse vuurvlinder, het geelbandspikkel- dikkopje, het klein resedawitje, het oostelijk dambordje, de grote ijsvogelvlinder en de oostelijke vos. Bovendien hebben we dit jaar meer dan andere jaren kardinaalsmantels, christusdoornblauwtjes en snuitvlinders gezien.
Ondanks het slechte weer zagen we 18 soorten exclusief in de Westelijke Rhodopen. De meest opvallende soorten waren de apollovlinder, drie soorten parelmoervlinders (moeras-, woud- en steppeparelmoervlinder) en de kleine rotsvlinder. Daarnaast zagen we alleen hier de sleutelbloemvlinder, de bruine vuurvlinder en de drie soorten dikkopjes: het andoorndikkopje, het Bretons- en groot spikkeldikkopje. Exclusief voor de Westelijke Rhodopen waren ook vijf soorten blauwtjes: oostelijk staartblauwtje, oostelijk saffierblauwtje, esparcetteblauwtje, Balkan bruinblauwtje en valse heideblauwtje. Tot slot zagen we dit jaar alleen hier de argusvlinder, de rotsvlinder en de voorjaarserebia.
Daarnaast hebben we 31 soorten juffers en libellen gezien. Leuk waren de waarnemingen van bijzondere soorten zoals oriëntjuffer, schaduwlibel en twee soorten bronlibellen (de Turkse bronlibel en blauwoog). Bovendien zagen we de wat minder exclusieve, maar minstens zo leuke Oostelijke houtpantserjuffer en de ‘festiva’-ondersoort van de bosbeekjuffer .
Wil je het hele verslag lezen? Klik dan HIER.
Heb je belangstelling om aan deze reis in 2027 deel te nemen? Klik dan HIER en ga naar de website van GRAZER Reizen
Dit verslag gaat over de door GRAZER-Reizen georganiseerde vlinder- en libellenreis naar de Bulgaarse Oostelijke Rhodopen van 7 t/m 14 juni 2025. Tijdens deze reis, in het zuiden van Bulgarije op de grens met Griekenland, hebben we 75 van de ruim 150 vlindersoorten en 27 van de bijna 60 libellensoorten die hier voorkomen gezien. Onder de geziene soorten bevonden zich lokale specialiteiten zoals de vlindersoorten: oostelijke pijpbloemvlinder, het geelbandspikkeldikkopje, het kleine resedawitje, grote schaduwzandoog en de libellensoorten als: oriëntjuffer, kanaaljuffer, schaduwlibel, Balkanbronlibel en blauwoogbronlibel. Daarnaast was het aantal vlinders en libellen dat we dagelijks zagen ook zeer groot. Niet in de laatste plaats omdat het gedurende de hele reis prima weer was om vlinders en libellen te kijken met veel zon en temperaturen iets boven de 30oC. Vanuit drie verschillende hotels hebben we dagexcursies gemaakt. De eerste drie nachten verbleven we in het dorpje Gorno Pole in de buurt van Madzharovo. De tweede drie nachten sliepen we in Ivaylovgrad, in het uiterste oosten van de Rhodopen. De laatste nacht verbleven we in Sofia.
Tandem van de oostelijke ondersoort van de bosbeekjuffer (Foto Nancy Vos)
Van 4 tot en met 10 juni 2023 hebben we met een kleine groep natuurliefhebbers onder leiding van Fokko Erhart en gids Yordan een bezoek gebracht aan de Rhodopen, een berggebied in het zuidoosten van Bulgarije. Vanaf het vliegveld in Sofia zijn we naar de oostelijke Rhodopen gereden. Vanaf Sofia ging onze autorit door de vlaktes van de Maritza rivier met relatief intensieve landbouw (m.n. akkers). Eenmaal in de Rhodopen aangekomen veranderde het landschap compleet. Bij Haskovo verlieten we de vlakte van de rivier en kwamen we in een bergachtig gebied met een mix van bos, struwelen, extensieve landbouw, rivierdalen en dorpjes. De bossen bestaan veelal uit doorgeschoten hakhout, vaak met diverse soorten eiken, essen, haagbeuken en esdoorns. Soms kwamen we oudere opgaande (eiken-)bossen tegen. De landbouw bestaat hier grotendeels uit extensief beweidde graslanden met lokaal (kleine) akkers. In en tussen de graslanden komen overal struwelen en kleine bosjes voor. Dat geeft het agrarische landschap een zeer fraai kleinschalig karakter. In de rivierdalen van de Arda wisselen zich vrij afstromende grotere en kleinere rivieren af met kleinere beken. Dit zijn de plaatsen waar we ooibossen en drooggevallen grindbanken aantroffen. Op een aantal plekken zijn de rivieren verstuwd en komen stuwmeren voor. Overal vind je kleine dorpen waar vaak akkerbouw te vinden is. Deze afwisseling in landschappen en habitats staat garant voor een enorme biodiversiteit, wat zich onder andere weerspiegelt in een groot aantal vogelsoorten, dagvlinders en vaatplanten. Zodra we de bus uitstappen, in agrarisch gebied, horen we elke keer grauwe gorzen en regelmatig veldleeuweriken zingen in de graslanden. Daarnaast zien we grauwe klauwieren en roodkopklauwieren in de vrijwel altijd aanwezige fraaie (doorn-)struwelen. Daar waar wat grotere bosjes aanwezig zijn horen we overal nachtegalen en vaak ook wielewalen zingen. Door de grote afwisseling zijn er ook veel verschillende soorten roofvogels en gieren aanwezig. Arendbuizerd, slangenarend, kleine torenvalk, Eleonora’s valk, aasgier, monniksgier en vale gier zijn daarvan slechts enkele voorbeelden. Ook gorsachtigen als ortolaan, grijze gors, cirlgors en zwartkopgors werden regelmatig gehoord en gezien. In de moerasgebieden komen o.a. Europese moerasschildpad, grote karekiet, ralreiger, koereiger, dwergaalscholver, woudaapje en kleine zilverreiger voor. Andere karakteristieke vastgestelde broedvogels zijn hop, scharrelaar, Aziatische steenpatrijs, oostelijke blonde tapuit, blauwe rotslijster, balkanbaardgrasmus, waterspreeuw, lijster, maskerklauwier, Griekse spotvogel, izabeltapuit, roze pelikaan, sperwergrasmus en Syrische bonte specht. Regelmatig werden ook reptielen waargenomen. Daarvan springt de smaragdhagedis er het meest uit, we hebben ook toornslang, Griekse en Moorse landschildpad waargenomen. In de regelmatig aanwezige veedrinkplaatsen en moerasjes werden boomkikker, meerkikker en bastaardkikker gehoord. In een klein beekje kwamen daarnaast nog geelbuikvuurpadden voor. De graslanden zijn door het extensieve gebruik doorgaans rijk aan vaatplanten. Vaak bevinden in deze graslanden stukken met ruigte, struweel, opgaande bomen en kleine en grotere bosjes. Van de dagvlinders hebben we vele soorten waargenomen. Enkele daarvan zijn oostelijke pijpbloemvlinder, koningspage, klein sleedoornpage, bruine eikenpage en braam-, knoopkruid- en tweekleurige parelmoervlinder, blauwe ijsvogelvlinder, grote schaduwoog en klaverblauwtje.
Met veel plezier heb 6 gebieden in dit boek beschreven en foto’s aangeleverd. Zie voorbeeld hieronder.
Toen ik zondagmorgen om 9:15 uur de kade van Lauwersoog opreed werd ik begroet door twee steenlopers. Ze waren totaal niet bang voor mij en ik kon ze dan ook met gemak als eerste soort van de dag op de foto zetten. Even later kwamen de reisdeelnemers binnendruppelen. Na een korte introductie stapten we in de auto en was de dag begonnen.
Eenmaal in de hut zagen we grote aantallen vogels. Verreweg de grootste in aantal waren de Krakeenden en er zaten ook flink wat wintertalingen tussen. Leuk waren de 5 reuzensterns en de 15 casarca’s . Boven het riet vlogen twee bruine kiekendieven. De meeste vogels zaten behoorlijk ver weg. Maar er waren er een paar die we dichterbij zagen. Zo was de watersnip, met zijn toch wel heel lange snavel, bijna beeldvullend in de telescoop te zien en scharrelden er tussen de witte kwikstaarten een paar gele.
