Tijdens de door mij georganiseerde natuurreis naar de Oostelijke Rodopen (Bulgarije) in mei van dit jaar hebben we een dag in een hutje gezeten om vale gieren te kunnen observeren en fotograferen. Nou ja, een dag? Toen we plaatsnamen in het hutje (om 04:45 uur) was het nog pikdonker. Nadat we ruim een uur met spreekwoordelijk ingehouden adem hebben zitten kijken kwam de eerste vale gier. En daarna duurde het vervolgens nog een uur voordat we foto’s konden gaan maken. Want zolang de gieren nog niet begonnen zijn met eten zijn ze erg achterdochtig en kunnen ze zomaar het luchtruim kiezen om pas de volgende dag terug te komen. Ons wachten werd trouwens rijkelijk beloond, want vervolgens hebben er vier uren lang constant gieren (vale en aas), raven en zwarte wouwen voor pal onze neus hun kunsten vertoond.
Alle vier de gier-soorten (Aas, Vale, Monniks en Lammer) kwamen aan het eind van de 19e en begin twintigste eeuw in Bulgarije veelvuldig voor. Toch is het een klein wonder dat er nu nog gieren te zien zijn in dit deel van Europa. De communistische regering had namelijk in de jaren zestig bedacht dat wolven – die zich af en toe te goed deden aan landbouwhuisdieren- het beste bestreden konden worden met het uitleggen van vergiftigd aas Maar dat was ook dodelijk voor de gieren. De Lammergier is deze actie helaas fataal geworden, en sinds 1972 is hij dan ook officieel uitgestorven in Bulgarije. Monniksgieren komen nu nog tot broeden in het Dadia gebied, 20 km naar het zuiden, in Griekenland. Deze soort is regelmatig te zien op kadavers in Bulgarije. De wolf en de Aas- en Vale Gier hebben deze dwaling van de Bulgaarse partijbonzen gelukkig overleefd en komen weer in redelijke aantallen voor in dit gebied.
De enorme veerkracht die de Vale Gieren in de Oostelijke Rodopen aan de dag hebben gelegd is bijzonder. Van een enkel broedpaar in 1978 (en 28 vogels) is de populatie toegenomen tot maximaal 88 broedparen in 2017 (en meer dan 300 vogels).
Deze spectaculaire toename is niet bepaald vanzelf gegaan. Velen hebben zich ingezet voor het behoud van deze majestueuze vogel. Te beginnen met protestacties tegen het uitleggen van vergiftigd aas, via het beschermen van nesten, het uitleggen van kadavers, voorlichting op scholen en aan burgers, boeren en buitenlui, tot aan het vinden van politiek draagvlak voor daadwerkelijke bescherming van de gieren. Alle stukjes van de puzzel moesten op de juiste plek vallen om de hier gepresenteerde foto’s te kunnen maken. Als je dat bedenkt, dan hebben wij natuurfotografen het maar makkelijk; wekkertje zetten, paar uurtjes stil zitten en natuurlijk op het juiste moment op het knopje van de ontspanner drukken. En hoep; weer een paar mooie platen. Dat is puur genieten!
